Op 22 september 2026 zijn de nota naar aanleiding van het verslag en een nota van wijziging bij de eerste aanvullingswet nieuw Wetboek van Strafvordering ingediend bij de Tweede Kamer. In de nota beantwoordt de regering 202 vragen over onder meer procesafspraken, buitengerechtelijke afdoening en gegevensverwerking. De nota van wijziging brengt de drempelwaarde voor rechterlijke toetsing van hoge transacties op € 200.000, ongeacht de samenstelling van het bedrag. Ook wordt vastgelegd dat aanvaarding van een hoge transactie geen zelfstandige grond mag zijn voor een lager ontnemingsbedrag dan het geschatte voordeel. Daarnaast bevat de nota van wijziging technische aanpassingen rond procesafspraken, het verstrekken van gegevens en het houdverbod uit de Wet dieren. De regering meldt verder dat wordt onderzocht of de beoogde inwerkingtredingsdatum van 1 april 2029 haalbaar is.
Het Openbaar Ministerie maakte op 22 september 2026 bekend dat UBS, als rechtsopvolger van Credit Suisse, een hoge transactie van € 5 miljoen heeft aanvaard wegens de verdenking van medeplichtigheid aan het doen van 80 onjuiste belastingaangiften door twaalf Nederlandse rekeninghouders in de periode 2005 tot en met 2015. Het onderzoek Montenegro begon na informatie uit 2015 over ongeveer 4.000 rekeninghouders met een Nederlands adres bij de Zwitserse bank, van wie ongeveer de helft het vermogen niet opgaf bij de Belastingdienst. Uit de tegelijk gepubliceerde stukken blijkt dat de Toetsingscommissie Hoge Transacties in december 2024 oordeelde dat een transactie van € 5 miljoen geen passende afdoening was. Na een hertoetsing met aanvullende informatie over de verdiensten van de bank adviseerde de commissie in juli 2026 over hetzelfde bedrag positief. UBS schatte het door Credit Suisse genoten voordeel afhankelijk van het gekozen gezichtspunt op € 3,7 miljoen of € 27,5 miljoen, terwijl de FIOD het totale belastingnadeel raamt op bijna € 90 miljoen. Het College van procureurs-generaal besloot op 28 juli 2026 dat de transactie kon worden aangeboden; de overeenkomst is in september 2026 ondertekend en integraal openbaar gemaakt.
De regering heeft op 22 september 2026 de nota naar aanleiding van het verslag bij de eerste aanvullingswet nieuw Wetboek van Strafvordering naar de Tweede Kamer gestuurd, met daarin antwoorden op 202 vragen. Een deel van de vragen gaat over de buitengerechtelijke afdoening en in het bijzonder over het naast elkaar bestaan van de hoge transactie en de hoge strafbeschikking. Het wetsvoorstel introduceert een voorafgaande rechterlijke toets voor hoge transacties en hoge ontnemingsschikkingen via een verlofprocedure bij het gerechtshof. Voor de hoge strafbeschikking ziet de regering vooralsnog geen aanleiding voor een vergelijkbare toets, omdat de zaak via verzet of beklag alsnog aan de rechter kan worden voorgelegd. Het openbaar ministerie werkt aan beleidsregels over de inzet van de hoge strafbeschikking en de daarbij te volgen procedure. Een bijgevoegde nota van wijziging brengt de drempel voor rechterlijke toetsing van transacties en ontnemingsschikkingen op één bedrag van € 200.000.
Het Openbaar Ministerie legde op 21 februari 2024 een strafbeschikking op aan de investeringsmaatschappij M.C.L. Netherlands B.V. wegens witwassen, volgens Het Financieele Dagblad voor in totaal € 70 miljoen. In de strafbeschikking was opgenomen dat het OM geen persberichten over de zaak zou verspreiden en dat reacties op publicaties van derden vooraf aan het bedrijf zouden worden voorgelegd. De afdoening werd pas bekend nadat het FD er vragen over stelde en een afschrift opvroeg op grond van artikel 257h lid 2 Sv. De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag wees op 17 september 2026 de vordering van MCLN af om verstrekking van het afschrift aan het FD te verbieden, omdat openbaarheid van de strafrechtspleging zwaarder weegt dan de gevreesde reputatieschade. De voorzitter van de Raad voor de rechtspraak vraagt zich in het FD af of het OM dergelijke hoge strafbeschikkingen moet kunnen uitvaardigen, en hoogleraar strafprocesrecht Joep Lindeman noemt de gang van zaken vanuit rechtsstatelijk perspectief problematisch. De kwestie raakt aan het verschil in waarborgen tussen de hoge transactie, met toetsingscommissie en verplicht persbericht, en de hoge strafbeschikking, waarvoor zulke regels ontbreken.
In het coalitieakkoord 2026-2030 is aangekondigd dat de mogelijkheden voor de politie om strafbare feiten zelfstandig af te doen worden uitgebreid. Daarvoor wordt specifiek gedacht aan een ruimere toepassing van de politiestrafbeschikking voor overtredingen en geselecteerde misdrijven. In dit artikel wordt verkend in hoeverre deze uitbreiding juridisch en praktisch haalbaar is. De huidige regelgeving en de kansen en knelpunten van het voorstel worden besproken, waarbij aandacht wordt besteed aan de vraag of een uitbreiding van de politiestrafbeschikking kan bijdragen aan de gewenste verlichting van de justitiële keten.
Het Openbaar Ministerie legt geldboetes op in een milieufraudezaak rondom de verwerking en afzet van verontreinigde (zand)grond. Vier bedrijven uit Barneveld, die destijds tot hetzelfde concern behoorden, hebben zich volgens het OM tussen 2013 en 2016 schuldig gemaakt aan fraude met verontreinigde grond door voorschriften van omgevingsvergunningen en bepalingen van de Wet milieubeheer te overtreden en valsheid in geschrifte te plegen. Het OM legt de betrokken bedrijven strafbeschikkingen op in de vorm van geldboetes van in totaal 1.125.000 euro. Eerder ging de verdediging in verzet tegen de oplegging van de strafbeschikkingen. Dat verzet is nu ingetrokken, waardoor de zaak onherroepelijk is geworden en de opgelegde boetes door de bedrijven dienen te worden betaald.
Het Openbaar Ministerie (OM) legt aan een afvalverwerkingsbedrijf uit Landgraaf een strafbeschikking op in de vorm van een boete van 150.000 euro. De aanleiding is een dodelijk arbeidsongeval op 23 januari 2024 in Landgraaf, waarbij een persoon om het leven kwam nadat hij door een shovel werd aangereden en bekneld raakte. Strafrechtelijk onderzoek wijst uit dat het bedrijf onvoldoende zorg heeft gedragen voor een veilige werksituatie. Ook het handelen van de bestuurder van de shovel is onderzocht.
De afgelopen week volgden de ontwikkelingen rond de buitengerechtelijke afdoening van grote fraudezaken elkaar snel op. Het begon met een artikel van Camil Driessen en Marcel Haenen in NRC, waarin de onvrede binnen de toetsingscommissie hoge transacties naar buiten kwam en bekend werd dat de voorzitter en een lid van de commissie hun vertrek aankondigden. Volgens die berichtgeving hangt dat vertrek samen met de keuze van het OM om grote strafzaken tegen bedrijven vaker met een hoge strafbeschikking dan met een hoge transactie af te doen, waardoor de commissie minder te toetsen krijgt. Diezelfde 16e juni reageerde het Openbaar Ministerie met een bericht op zijn website, waarin het het onderscheid tussen beide instrumenten uiteenzet en aankondigt beleid te ontwikkelen over de hoge strafbeschikking. De kwestie raakt aan de bij de Tweede Kamer aanhangige Eerste Aanvullingswet bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering, waarin voor hoge transacties en hoge ontnemingsschikkingen een rechterlijke toets is voorgesteld die voor de hoge strafbeschikking ontbreekt. Een rapportage van een aantal universiteiten voor de Tweede Kamer en een publieke bijdrage van een van de rapporteurs stellen die leemte aan de orde.
Maandag 1 juni verscheen het WODC-rapport ‘Ervaringen van procesdeelnemers met de OM-strafbeschikking’. Het WODC concludeert dat procesdeelnemers in de praktijk geen grote problemen signaleren rond de OM-strafbeschikkingsprocedure. De OM-strafbeschikkingsprocedure verloopt veel sneller dan de procedure bij de rechter, ook al is de ervaring dat de doorlooptijden bij de strafbeschikking nog niet altijd zo kort zijn als gewenst. De afdoening zorgt ook voor ontlasting van de rechtspraak, die kampt met beperkte capaciteit.
Op dinsdag 26 mei 2026 biedt procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad Bleichrodt in het kader van zijn toezicht op het Openbaar Ministerie (OM) aan minister Van Weel van Justitie en Veiligheid een rapport aan. Het rapport gaat opnieuw over de OM-strafbeschikking. Het bevat onder meer het resultaat van een onderzoek naar de inspanningen die het OM heeft gepleegd naar aanleiding van een in 2022 uitgebracht rapport over de praktijk van de OM-strafbeschikking.
