Op dinsdag 26 mei 2026 biedt procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad Bleichrodt in het kader van zijn toezicht op het Openbaar Ministerie (OM) aan minister Van Weel van Justitie en Veiligheid een rapport aan. Het rapport gaat opnieuw over de OM-strafbeschikking. Het bevat onder meer het resultaat van een onderzoek naar de inspanningen die het OM heeft gepleegd naar aanleiding van een in 2022 uitgebracht rapport over de praktijk van de OM-strafbeschikking.
Het Openbaar Ministerie Oost-Nederland is een transactie overeengekomen met een veilinghuis uit Oost-Nederland en de eigenaar van dat veilinghuis, wegens valsheid in geschrifte. Het veilinghuis betaalt middels de transactie 50.000 euro aan de Staat, de eigenaar zal een werkstraf van 120 uur verrichten. Zowel bedrijf als eigenaar worden zo niet verder strafrechtelijk vervolgd en hoeven zich niet voor een rechter te verantwoorden.
Het Openbaar Ministerie is een transactie overeengekomen met een golfclub in het midden van het land, in een strafrechtelijk onderzoek naar het onjuist toepassen van staalslakken. De golfclub wordt verweten dat zij zonder de vereiste watervergunning verontreinigd regenwater heeft laten afstromen naar aangrenzende sloten.
In schikkingsland is een frisse wind opgestoken. Transactieschikkingen (al dan niet pas gesloten na aanvang van de terechtzitting of met uitzonderlijke voorwaarden), zelfmelddeals, ‘afdoeningsovereenkomsten’,procesafspraken en op maat gemaakte strafbeschikkingen stapelen zich in hoog tempo op. Dat is zonder meer een positieve ontwikkeling – efficiënte afdoening is broodnodig met het oog op ons vastgelopen rechtssysteem, en het lijkt erop dat openbaar ministerie (hierna: het ‘OM’) en verdediging elkaar hierin steeds beter weten te vinden. Als advocaat kan ik de toegenomen creativiteit bij het vinden van oplossingen alleen maar toejuichen. Ik ben in algemene zin dus ook te spreken over het relatief nieuwe fenomeen dat in de vakliteratuur de ‘Hoge Strafbeschikking’ is gaan heten. De afgelopen jaren kwam deze afdoeningswijze al mondjesmaat voor, met name in zaken op het gebied van arbeidsomstandigheden, milieu en sancties – tot halverwege 2025 werden (voor zover bekend) zes strafbeschikkingen opgelegd met boetecomponenten van tussen de € 250 duizend en € 1,5 miljoen.Maar vorig jaar zette een duidelijke trend in: het OM legde in een paar maanden tijd meerdere strafbeschikkingen op van voorheen ongekende omvang.
Het Openbaar Ministerie legt een bedrijf gespecialiseerd in de rijping en verpakking van kaas in Kaatsheuvel een strafbeschikking van 125.000 euro op. Het bedrijf is onderdeel van een groot concern. De strafbeschikking volgt op een arbeidsongeval waarbij een 61-jarige medewerker noodlottig om het leven is gekomen. Het OM verwijt de het verwerkingsbedrijf onvoldoende zorg te hebben gedragen voor de veiligheid van medewerkers, waarmee het bedrijf de Arbeidsomstandighedenwet heeft overtreden.
Het Openbaar Ministerie legt een strafbeschikking in de vorm van een geldboete van 25.000 euro op aan een bedrijf dat gevel- en dakbeplating levert en monteert, wegens een dodelijk arbeidsongeval op 12 augustus 2024. Een 58-jarige werknemer van het bedrijf overleed nadat hij door een lichtdoorlatende plaat op het dak van de ijsbaan in Hoorn zakte.
Het Franse parlement overweegt wetgeving die de CJIP, het Franse equivalent van de deferred prosecution agreement, zou afschaffen. Dit mechanisme, ingevoerd in 2016 via de Sapin II-wet, heeft sinds zijn bestaan bijna 4 miljard euro aan boetes opgeleverd en Frankrijk op de kaart gezet als serieuze handhavingspartner van het Amerikaanse DOJ en de Britse SFO. Franse advocaten waarschuwen dat afschaffing verwoestende gevolgen zou hebben voor de mogelijkheid om bedrijven strafrechtelijk aan te pakken. Hoewel er legitieme kritiek bestaat op het instrument, met name rond de positie van slachtoffers en de verhouding tot individuele verdachten, zou het verdwijnen van de CJIP haaks staan op de Europese trend richting meer schikkingsmechanismen. Of het voorstel voldoende politieke steun krijgt in het huidige instabiele Franse politieke klimaat is nog onzeker.
Het Openbaar Ministerie heeft een strafbeschikking opgelegd aan een 55-jarige man uit Vught wegens oplichting en valsheid in geschrifte. De man zou, als huisbaas van meerdere panden in Vught, ’s-Hertogenbosch en Breda, tientallen huurders hebben opgelicht en voorschotten hebben verduisterd. Zo zou hij in de periode van medio 2016 tot en met 2024 een bedrag van ruim 7 ton hebben verdiend. Het OM vond het passend om een maximale taakstraf van 180 uur op te leggen. Omdat de man al een nacht in voorarrest heeft doorgebracht, is dat verrekend en blijft er 178 uur taakstraf over. Daarnaast moet de man een boete betalen van 25.000 euro.
Een oude grasmat uit het stadion van PSV is volgens het Openbaar Ministerie (OM) in de zomer van 2023 illegaal afgevoerd. De grond bevatte microplastics en had daarom als afval afgevoerd moeten worden. De grond kwam echter terecht op een perceel in Nuenen en heeft milieuschade veroorzaakt. Het betrokken bedrijf dat de grond liet afvoeren, krijgt nu een strafbeschikking opgelegd. Het bedrijf heeft daarmee een strafblad en moet een boete betalen van 25.000 euro.
Op 24 maart 2026 is de Eerste aanvullingswet nieuw Wetboek van Strafvordering ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel bevat twaalf onderwerpen, waaronder de wettelijke regeling van procesafspraken, de voorwaardelijke strafbeschikking, de rechterlijke toets bij hoge transacties en ontnemingsschikkingen, en de codificatie van EU-rechtspraak over gegevensverwerking. De regeling van procesafspraken gaat op wezenlijke punten verder dan het kader van de Hoge Raad: een toelatingstoets met zes criteria, een strafkortingsmaximum van een derde, en een wettelijke uitsluiting van hoger beroep na conforme beslissing. Het bewijscriterium bij de strafbeschikking wordt aangescherpt tot "buiten redelijke twijfel" en de officier krijgt de mogelijkheid om voorwaardelijke straffen op te leggen. Ten opzichte van de consultatieversie van mei 2024 zijn op vrijwel alle onderdelen wijzigingen aangebracht naar aanleiding van de adviezen van de ketenpartners.
