Veroordeling voor (gewoonte)witwassen zonder gronddelict: Toetsingskader ‘6-stappenplan’.
/Rechtbank Rotterdam 25 maart 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:3910
De rechtbank behandelt de strafzaak tegen een natuurlijke persoon, geboren in 1968 in Suriname, die vanaf 2018 een opvallend luxueuze levensstijl leidt in Nederland en Suriname, ondanks een gebrek aan legale inkomsten. De verdachte verblijft tijdens het onderzoek preventief gedetineerd. Hij is eerder veroordeeld voor een drugsdelict en hervat kort na zijn vrijlating zijn oude levensstijl, gekenmerkt door kostbare uitgaven en bezit van waardevolle goederen, waaronder goudbaren, luxevoertuigen en contant geld.
Tenlastelegging
De verdachte wordt verweten dat hij tussen 1 januari 2018 en 1 juni 2023 van gewoonte geldbedragen en voorwerpen heeft witgewassen. Dit omvat onder meer uitgaven van ruim 800.000 euro aan vliegtickets, luxe diners en hotelovernachtingen, alsook het voorhanden hebben van zeven auto’s ter waarde van circa 900.000 euro en goudbaren van meer dan 3 miljoen euro. Daarnaast is hem verweten dat hij vervalste documenten heeft voorhanden gehad en gebruikt.
Standpunt van het Openbaar Ministerie
Het Openbaar Ministerie stelt dat sprake is van gewoontewitwassen. Hoewel een concreet gronddelict ontbreekt, voert het OM diverse witwasindicatoren aan waaruit blijkt dat het “niet anders kan zijn dan” dat de herkomst van de vermogensbestanddelen crimineel is. Op basis van het zogenoemde zes-stappenplan voor witwassen stelt het OM dat de verdachte er niet in is geslaagd een concrete en verifieerbare verklaring te geven die het vermoeden van een criminele herkomst kan weerleggen. De officier van justitie vordert een gevangenisstraf van zeven jaar en verbeurdverklaring van diverse voorwerpen, waaronder voertuigen en goudbaren.
Standpunt van de verdediging
De verdediging pleit voor volledige vrijspraak en voert aan dat de herkomst van de vermogensbestanddelen legitiem is. Volgens de verdachte zijn deze gefinancierd uit een omvangrijke erfenis van zijn moeder, inkomsten uit gouddelving, leningen en vastgoedhandel via stichtingen. Tevens betwist de verdediging de echtheid van het vermoeden van criminele herkomst en stelt dat het OM onvoldoende onderzoek heeft verricht naar de verklaringen van de verdachte.
Oordeel van de rechtbank
De rechtbank past het zes-stappenplan voor witwassen toe. Hoewel geen concreet gronddelict wordt vastgesteld, acht de rechtbank het vermoeden van criminele herkomst van de vermogensbestanddelen gerechtvaardigd op grond van witwasindicatoren: een opvallend luxueuze levensstijl zonder verklaarbare inkomsten, het gebruik van grote hoeveelheden contant geld, bezit van luxeauto’s en goudbaren en het ontbreken van belastingaangiften. De verdachte geeft volgens de rechtbank geen geloofwaardige, concrete en verifieerbare verklaring over de herkomst van zijn vermogen. Verklaringen over leningen, goudopbrengsten en erfenissen zijn ontoereikend of ongeloofwaardig. De rechtbank verwerpt ook de verklaring omtrent de goudbaren grotendeels, met uitzondering van vier leveringen die mogelijk afkomstig zijn van een derde.
Bewezenverklaring
De rechtbank acht bewezen dat de verdachte in de genoemde periode:
Ruim € 800.000 heeft uitgegeven aan onder andere huur, restaurantbezoeken, vliegtickets en luxeverblijven voor vriendinnen
Zeven voertuigen voorhanden heeft gehad, waaronder een Rolls Royce Cullinan, met een totale waarde van circa € 931.987
Goudbaren ter waarde van € 3.098.706 voorhanden heeft gehad
Een geldlening van € 711.704 heeft verstrekt aan een derde, zonder legale bron
Het betreft gewoontewitwassen in de zin van artikel 420ter Sr.
Strafoplegging
De rechtbank legt aan de verdachte een gevangenisstraf van drie jaar op. Daarbij wordt rekening gehouden met de ernst, duur en omvang van de witwashandelingen. De straf valt lager uit dan de eis van het Openbaar Ministerie, omdat de rechtbank op onderdelen tot vrijspraak komt.
Verbeurdverklaring
De rechtbank verklaart onder meer de volgende goederen verbeurd:
Drie luxevoertuigen: Audi Q8 (€ 146.575), Mercedes AMG GT 63S (€ 188.121) en Rolls Royce Cullinan (€ 385.000)
Een bedrag van € 5.000, aangetroffen bij een vriendin van de verdachte, dat direct aan hem te herleiden is
De verdachte wordt verplicht de verbeurde voertuigen af te geven of de geschatte waarde ervan te betalen, op straffe van vervangende hechtenis.
Lees hier de volledige uitspraak.